24 czerwca 2014

Pszenżyto zaChwycone

 

Baśniowe pole połyskującego pszenżyta. Pośród dojrzewających kłosów malowniczo prezentowały się maki, ostróżeczki, chabry i rumianki, które fotografowałam. Wiał leciutki wiatr - na tyle słaby, że udawało mi się zrobić jako takie zdjęcia tych roślin, na tyle silny jednak, że rozmywał mi tło kołysząc kłosami pszenżyta. Z daleka wyglądały niczym złoto-zielone morze, z bliska - efektowne grube kłosy z gęstymi i długimi ościami (trochę naszukałam się informacji o budowie kłosa). Doprawdy piękne, a przynajmniej dekoracyjne zboże. Nasyciwszy się widokiem moich pięknych chwastów kilka kadrów poświęciłam właśnie pszenżytu. Oto dlaczego powstała "Strefa maków" i "Strefa ostróżeczki" - samo pszenżyto także mnie zachwyciło.

Pszenżyto (×Triticosecale Wittm. ex A.Camus, synonim ×Triticale A. Müntzing) - mieszaniec zbóż należący do rodziny wiechlinowatych.
Pszenżyto (×Triticosecale Wittm. ex A.Camus)
Owocem zbóż jest ziarniak (ziarno). Pszenżyto, pszenica i żyto mają ziarniaki nagie, nieotoczone plewkami.
Pszenżyto (×Triticosecale Wittm. ex A.Camus)
Niemal 90% plonów pszenżyta przeznaczanych jest na pasze. Pszenżyto (×Triticosecale Wittm. ex A.Camus)
Pszenżyto może okazać się potencjalnie najplenniejszym zbożem. Pszenżyto (×Triticosecale Wittm. ex A.Camus)
Pszenżyto powstaje w wyniku zapylenia pszenicy pyłkiem żyta. Pszenżyto odznacza się dobrą płodnością i plennością, zawiera o ok. 4% więcej białka niż pszenica, ma mniejsze od niej wymagania glebowe.
Pszenżyto (×Triticosecale Wittm. ex A.Camus)
Odmiana pszenżyta o nazwie Lasko (wyhodowana w Polsce w 1982 r.) jest obecnie najbardziej rozpowszechnioną w uprawie na świecie.
Pszenżyto cechuje się niską skłonnością do wylegania (pokładania) i dużą odpornością na choroby.
Pszenżyto (×Triticosecale Wittm. ex A.Camus)



----------------------


Pszenżyto (×Triticosecale Wittm. ex A.Camus, synonim ×Triticale A. Müntzing) - mieszaniec zbóż należący do rodziny wiechlinowatych. Niepłodne mieszańce pszenicy i żyta opisane zostały po raz pierwszy w 1875, a w 1889 odkryty został płodny mieszaniec. Powstał prawdopodobnie w wyniku podwojenia liczby chromosomów w pierwotnym mieszańcu.
Hodowla na większą skalę w różnych krajach rozpoczęła się w latach 50. XX wieku, a w latach 60. zaczęto wprowadzać do upraw odmiany komercyjne (najpierw w 1966 r. na Węgrzech). W Polsce pierwszą odmianę pszenżyta o nazwie "Lasko" wyhodowano w 1982 i to ona jest obecnie najbardziej rozpowszechnioną w uprawie na świecie.
Pszenżyto powstaje w wyniku zapylenia pszenicy pyłkiem żyta. W porównaniu ze zwykłymi mieszańcami pszenicy i żyta pszenżyto odznacza się dobrą płodnością i plennością, zawiera o ok. 4% więcej białka niż pszenica, ma mniejsze od niej wymagania glebowe.

Pszenżyto łączy w sobie cechy obydwu gatunków, zarówno pod względem wyglądu i pokroju jak i cech uprawnych. Ma nieco mniejsze wymagania glebowe niż pszenica i jednocześnie dostarcza ziaren lepszej jakości niż żyto. Cechuje się niską skłonnością do wylegania i dużą odpornością na choroby. W zasiewach dominują odmiany jare, choć są także odmiany ozime.

Pszenżyto jest przede wszystkim zbożem paszowym, a obecnie uprawiane odmia­ny są mało przydatne do wypieku chleba. Nie zaprzestano jednak prac hodowla­nych nad wytworzeniem odmian nadających się na cele piekarskie. Według różnych informacji, do badań technologicznych trafia wiele ciekawych form, a na bardzo małą skalę wypieka się pieczywo z mąki pszenżytniej.
  • Roślina uprawna : Obecnie powierzchnia uprawy tego zboża w świecie to około 3,5 mln ha, w tym w Polsce około 1,2 mln ha, czyli 1/3 ogółu upraw światowych (powierzchniowo), a 0,5 mln ha na Białorusi, gdzie jest szeroko uprawiane od 2005. W uprawie występują formy jare i ozime tego gatunku.
  • Roślina paszowa – ze względu na wysoką zawartość białka może służyć jako pasza dla bydła, trzody chlewnej, owiec i ptactwa, a także ze względu na mniejszą zawartość substancji antyżywieniowych niż żyto i mniejsze wymagania pokarmowe niż pszenica. Większa część plonu pszenżyta w Polsce, ponad 2 mln ton rocznie, przeznaczona zostaje na pasze.
W 2008 r. średni plon pszenżyta na świecie wyniósł 3,9 ton/ha, w Polsce tylko 3,3 t/ha, w Niemczech 5,9 t/ha, we Francji 5,3 t/ha. W uprawach doświadczalnych średni plon wynosi ok. 6,87 t/ ha, co oznacza że staje się ono potencjalnie najplenniejszym zbożem.

Zboża mają kwiatostan złożony, przy czym jest nim albo kłos złożony (u żyta, pszenicy i jęczmienia) albo wiecha (u owsa, prosa, ryżu i sorga). Kwiaty zbóż są obupłciowe z wyjątkiem kukurydzy, u której kwiatostan męski (wiecha) wyrasta na szczycie łodygi, zaś kwiatostan żeński (kolba), w kątach dolnych liści.

Owocem zbóż jest ziarniak zwany popularnie ziarnem. Niektóre zboża mają ziarniaki gołe (pszenica, żyto), choć istnieją pszenice oplewione, u innych ziarniak jest otoczony plewkami kwiatowymi (owies, jęczmień, proso, ryż). Plewki są albo nie zrośnięte z ziarniakiem (owies, proso, ryż), albo z nim zrośnięte (jęczmień) – choć obok oplewionych form jęczmienia istnieją również formy nieoplewione (nagie). Owocem gryki jest trójgraniasty orzeszek (niełupka), również pospolicie zwany ziarnem.

Przy okazji poszukiwania informacji o pszenżycie jako zbożu dowiedziałam się, że dla opisu faz rozwojowych zbóż istnieje skala BBCH (link).
Wyróżnia się 10 faz głównych ponumerowanych cyframi od 0 do 9, jednak żeby jeszcze dokładniej określić daną fazę dodano do każdej z nich dodatkową drugą cyfrę, która bardziej charakteryzuje daną fazę np. (w przypadku zbóż): BBCH 5 – Kłoszenie, BBCH 52 – Kłoszenie, 20% kłosa/wiechy się odsłania. W przyrodzie rozwój, a więc przechodzenie roślin z jednej fazy do drugiej następuje w sposób płynny i dlatego w tej skali przyjęto za początek danej fazy stan 10% roślin z cechami opisywanymi w tej fazie, a za pełnię stan 50% roślin. Długość poszczególnych faz zależy od gatunku i pogody.


Fazy rozwojowe zbóż według skali BBCH
  Autor: Agronom (źródło Wikipedia)



źródła:  
opracowanie dr inż. Wiktora Berskiego pt. „Biologiczne Podstawy Produkcji Roślinnej Zboża Budowa i znaczenie”  (PDF)

42400

pszenżyto pole zdjęcia, pszenżyto zdjęcia opis, pszenżyto pole chwile zachwycone, pole pszenżyta chwile zachwycone, pole zboża zdjęcia, pole pszenżyto maki zdjęcia, zachwycające pszenżyto zboże pole, fazy rozwojowe zbóż BBCH

8 komentarzy:

  1. zwykłe pole, a tyle ciekawych kadrów. mój faworyt to 5.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję! Cieszę się, że choć w części udało mi się oddać urodę tego pola. Pozdrawiam

      Usuń
  2. Przenżyto zachwycające i ja też zachwycona:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. :-) Nie pogardziłabym fototapetą przedstawiającą pole pszenżyta. Doprawdy, było cudne. Pozdrawiam

      Usuń
  3. Śliczne zdjęcia. W ogóle ciekawy pomysł łączenia zdjęć i informacji. Te zdjecia z makami są piękne, chyba też jutro pojadę w plener. I przy okazji zapraszam do mnie, zdjęcia mojego autorstwa też się pojawią ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Kiedy zaChwyciłam się różnymi roślinami łąkowymi i chwastami chciałam także bliżej je poznać, tak więc prezentowanie zdjęć i opisów gatunków wydało mi się najlepszym rozwiązaniem.
      Dziękuję za odwiedziny i miły komentarz. Pozdrawiam

      Usuń
    2. Szkoda tylko, że wszystkie zdjęcia przedstawiają jęczmień

      Usuń
    3. Ups, doprawdy?? Jeśli tak, to bardzo mi głupio, że znów popełniłam botaniczną gafę.
      Ponownie przejrzałam zdjęcia w internecie - zarówno jęczmienia, jak i pszenżyta i... ciągle nie mogę się zdecydować co właściwie przedstawiają moje zdjęcia. Prawdopodobnie jednak masz rację - kłosy miały długie "wąsy", a źdźbła nie były zbyt wysokie. Dziękuję za zwrócenie uwagi - będę musiała coś z tym zrobić.

      Usuń