Dąb pontyjski (Quercus pontica)

Na terenie botanicznego alpinarium zauważyłam dwa dęby pontyjskie. Oba są podobnych rozmiarów (mają ok. 2,5, może 3 m wysokości), a więc zapewne są w tym samym wieku. Jakim? Trudno powiedzieć, bowiem rosną bardzo wolno i w sprzyjających okolicznościach osiągają wysokość zaledwie 8 m.
Od dłuższego czasu jestem bardzo chora. Męczy mnie straszliwy suchy kaszel, duszności i ogólne osłabienie. Odporność mojego organizmu została poważnie nadszarpnięta. Więc jeśli wrócę do zdrowia i znów będę mogła bezkarnie szwendać się po Botaniku, obiecuję, że w przyszłym sezonie sfotografuję żeńskie kwiaty dębu pontyjskiego, które najwidoczniej przeoczyłam. 

Dąb pontyjski (Quercus pontica K.Koch) – gatunek rośliny z rodziny bukowatych

 

Wiosenne pąki #4

Ubiegłej wiosny sfotografowałam wiele pąków drzew (doliczyłam się ponad 30 gatunków!) i krzewów (ponad 10). Czas mijał jednak szybko, wiosna dokonywała błyskawicznych i spektakularnych zmian, a ja chciałam wszystko zobaczyć i uwiecznić. Siłą rzeczy atrakcyjniejsze były kolorowe przed- i wiosenne kwiaty "ścielące" się u stóp, zatem skromne pąki drzew szybko poszły w niepamięć
Dotąd powstały trzy odcinki poświęcone wiosennym pąkom, więc teraz, póki jeszcze czas, chciałabym zdążyć pokazać Wam kolejne gatunki. Ze względu na ich ilość podzieliłam je alfabetycznie. Dziś będzie to zakres od B do G (brzoza, buk, cyprysik, cypryśnik, dęby, grab). Krzewy przedstawię oddzielnie.
Zgromadziłam ogromną ilość zdjęć, których nie jestem w stanie spamiętać (a często też zidentyfikować!), dlatego może się zdarzyć (na pewno tak będzie!), że do prezentowanych odtąd gatunków dodam w przyszłości jeszcze inne zdjęcia, odnalezione przy okazji. Ponieważ nie będę już zajmować się drobiazgowym opisywaniem gatunków w osobnych wpisach, obok zdjęć pąków danego drzewa, zamieszczę również zdjęcia młodych listków czy nawet kwiatów (bo przecież większość drzew najpierw kwitnie, a potem wypuszcza liście). Krótko mówiąc, wpisy dotyczące pąków drzew i krzewów będą rozwojowe  :-)  .

Brzoza brodawkowata, brzoza zwisła (Betula pendula Roth) – gatunek drzewa z rodziny brzozowatych. Wymieniana też pod nazwami: brzoza gruczołowata, brzezina, brzoza biała. W Polsce jest pospolita na całym niżu i w niższych położeniach górskich  ( Mój Las, 3 marca)

I śpiące drzewa mówią

Drzewo to... drzewo, każdy wie jak wygląda, a nawet potrafi odróżnić je od krzewu, chociaż mianem drzewa określa się jedynie "organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie". Grupa ta nie jest taksonem organizmów spokrewnionych ze sobą, lecz wspólnym określeniem największych roślin lądowych. To trochę tak jak ze słowem "przyprawy" rozumianym jako najróżniejsze rośliny (bądź ich części) służące do poprawiania smaku potraw  ;-) .
Drzewo to wieloletnia roślina o zdrewniałym jednym pędzie głównym (pniu) lub kilku zdrewniałych pędach głównych i gałęziach tworzących koronę w jakimkolwiek okresie podczas swego rozwoju. Jakoś nie znalazłam pełnej listy gatunków drzew występujących w Polsce. Nikt też nie wie ile gatunków istnieje na całym świecie. Dotąd poznano przynajmniej 80 tysięcy, ale wiele gatunków czeka na odkrycie i opisanie.
Zima, okres uśpienia drzew, to świetny moment na zwrócenie uwagi na ogólny wygląd tych olbrzymów. Doskonale widać pokrój (niezamaskowany przez liście), pnie wraz z korą, układ konarów i gałęzi oraz pąki. Prezentowane poniżej zdjęcia powstały w ciągu ostatnich dwóch lat, kiedy to zainteresowałam się drzewami i bardzo chciałam nauczyć się rozpoznawać poszczególne gatunki. To bardzo ciekawe, lecz trudne zadanie, wymagające wprawy w obserwacji, pamięci (najlepiej wspartej dokumentacją fotograficzną drzew, które można zobaczyć także o innych porach roku), no i zacięcia w zdobywaniu wiedzy. Niestety, tą ostatnią nie popiszę się zanadto (wyjaśnię z czym mam problemy), jednak zapraszam do obejrzenia pokroju kilkunastu drzew - ot, choćby po to, by przekonać się jak bardzo różnią się między sobą oraz, by zachęcić do fotografowania i poznawania drzew w swojej okolicy - o każdej porze roku. Wydaje mi się jednak, że właśnie teraz czas jest najlepszy na rozpoczęcie tej przygody.
    
Zacznę od topoli zidentyfikowanej jako carska. Swego czasu jedną z nich wzięłam za topolę czarną (zobacz). Niestety, w Internecie nadal brak opisu tej odmiany.

Populus x berolinensis 'Petrowskyana', odmiana carska - otrzymany w Rosji mieszaniec topoli berlińskiej, należącej do sekcji topól balsamicznych.

Kilka następnych zdjęć przedstawia topole szare i/lub białe. Ubolewam nad tym, że nadal nie potrafię rozróżnić tych dwóch gatunków na przykładzie kilkunastometrowych okazów. Dotąd nie natrafiłam na porównanie obu topól, a opisy botaniczne poszczególnych gatunków w różnych źródłach są niespójne. To zaskakujące, ale tak właśnie jest - Wikipedia podaje, że np. topola biała żyje ok. 100 lat, osiąga wysokość do 28 m, jest wyniosłym drzewem o szerokiej, kulistej koronie, a jej pokrój nigdy nie jest strzelisty. Z kolei Otwarta Encyklopedia Leśna podaje, że topola biała żyje do 200-300 lat, osiąga 30-35(40) m wysokości, a korona jest bardzo zmienna - od szerokiej, zaokrąglonej do wąskiej, o cienkich gałęziach bocznych.
Na tego typu zagwozdki, przy moim braku doświadczenia i wiedzy praktycznej (naocznej) natykam się bezustannie, zatem przynajmniej na razie, nie rozstrzygnę dylematu czy na moich zdjęciach są topole szare, czy też białe. Pocieszam się jedynie tym, że być może ktoś z Was dotąd nie miał pojęcia, że są to drzewa z rodzaju topola i chwilowo zadowoli się informacją - topola szara lub biała. Tak oto trafność identyfikacji wzrasta od zera do 50%   :-) .

Topola szara (Populus canescens) lub topola biała, białodrzew (Populus alba L.)

Galasy, galasówki, galasiątka

Myślisz, że te sterczące, czerwone wyrostki, które pojawiają się na liściach niektórych gatunków drzew to jakieś dziwne ozdoby czy raczej - mniej lub bardziej - pasożytnicze organizmy? Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Z jednej strony to coś może wyglądać bardzo efektownie, z drugiej - jest to wytwór... liścia. Oczywiście, nie dobrowolny i nie bierze się z niczego. Jest to bowiem rezultat reakcji liścia na nakłucie przez np. samicę owada, najczęściej z rodziny galasówkowatych (mogą to być jednak i inne organizmy). Samica składając jaja jednocześnie wprowadza do tkanki roślinnej substancje, które powodują przyspieszone podziały komórkowe. W efekcie prowadzi to do powstania owych specyficznych wyrośli, zwanych galasami. Ich wygląd, kształt, wielkość i barwa są charakterystyczne dla danego gatunku owada.
A czym są te galasy? Ano, takim domkiem dla galasiątek   ;-D  - rozwijających się larw, a nawet zimujących poczwarek.
Na moich zdjęciach przedstawiam kilka rodzajów galasów drzew liściastych. Na zdjęciu poniżej widoczne są maleńkie, "młodziutkie" wyrośla. Spodziewam się, że później jeszcze się powiększyły. Niestety, pod koniec maja, gdy wielkie akacje wypuściły liście, zaprzestałam chodzenia do Zaczarowanego Lasu, gdyż stał się tak mroczny, że aż straszny.
Z góry przepraszam, za jakość zdjęć, ale większość powstała w trudnych warunkach oświetleniowych, mianowicie w cieniu. Galasiątka unikają chyba słońca!