Wiosenne pąki #5

I znów kilka gatunków drzew - ich pąki, a niekiedy wiosenne liście oraz rozwijające się kwiatostany, w zakresie od J do K (jabłoń, jarzęby, jesion, kasztan i kasztanowce).

 

Jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.) – gatunek drzewa z rodziny różowatych  (Mój Las, 29 marca)

 

Wiosenne pąki #1

Za kilka, kilkanaście dni wszystko będzie wyglądało już inaczej. Zostało niewiele czasu, by przyjrzeć się pąkom, zalążkom nowego życia. Niedługo z jednych pąków rozwiną się kwiaty (tak, drzewa najczęściej wpierw kwitną!), a jakiś czas później pojawią się liście. Zapraszam na przegląd pąków drzew i krzewów rosnących w mojej okolicy.

Buk pospolity, buk zwyczajny (Fagus sylvatica L.) – gatunek drzewa należący do rodziny bukowatych. W Polsce pospolity, gatunek rodzimy.

I śpiące drzewa mówią

Drzewo to... drzewo, każdy wie jak wygląda, a nawet potrafi odróżnić je od krzewu, chociaż mianem drzewa określa się jedynie "organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie". Grupa ta nie jest taksonem organizmów spokrewnionych ze sobą, lecz wspólnym określeniem największych roślin lądowych. To trochę tak jak ze słowem "przyprawy" rozumianym jako najróżniejsze rośliny (bądź ich części) służące do poprawiania smaku potraw  ;-) .
Drzewo to wieloletnia roślina o zdrewniałym jednym pędzie głównym (pniu) lub kilku zdrewniałych pędach głównych i gałęziach tworzących koronę w jakimkolwiek okresie podczas swego rozwoju. Jakoś nie znalazłam pełnej listy gatunków drzew występujących w Polsce. Nikt też nie wie ile gatunków istnieje na całym świecie. Dotąd poznano przynajmniej 80 tysięcy, ale wiele gatunków czeka na odkrycie i opisanie.
Zima, okres uśpienia drzew, to świetny moment na zwrócenie uwagi na ogólny wygląd tych olbrzymów. Doskonale widać pokrój (niezamaskowany przez liście), pnie wraz z korą, układ konarów i gałęzi oraz pąki. Prezentowane poniżej zdjęcia powstały w ciągu ostatnich dwóch lat, kiedy to zainteresowałam się drzewami i bardzo chciałam nauczyć się rozpoznawać poszczególne gatunki. To bardzo ciekawe, lecz trudne zadanie, wymagające wprawy w obserwacji, pamięci (najlepiej wspartej dokumentacją fotograficzną drzew, które można zobaczyć także o innych porach roku), no i zacięcia w zdobywaniu wiedzy. Niestety, tą ostatnią nie popiszę się zanadto (wyjaśnię z czym mam problemy), jednak zapraszam do obejrzenia pokroju kilkunastu drzew - ot, choćby po to, by przekonać się jak bardzo różnią się między sobą oraz, by zachęcić do fotografowania i poznawania drzew w swojej okolicy - o każdej porze roku. Wydaje mi się jednak, że właśnie teraz czas jest najlepszy na rozpoczęcie tej przygody.
    
Zacznę od topoli zidentyfikowanej jako carska. Swego czasu jedną z nich wzięłam za topolę czarną (zobacz). Niestety, w Internecie nadal brak opisu tej odmiany.

Populus x berolinensis 'Petrowskyana', odmiana carska - otrzymany w Rosji mieszaniec topoli berlińskiej, należącej do sekcji topól balsamicznych.

Kilka następnych zdjęć przedstawia topole szare i/lub białe. Ubolewam nad tym, że nadal nie potrafię rozróżnić tych dwóch gatunków na przykładzie kilkunastometrowych okazów. Dotąd nie natrafiłam na porównanie obu topól, a opisy botaniczne poszczególnych gatunków w różnych źródłach są niespójne. To zaskakujące, ale tak właśnie jest - Wikipedia podaje, że np. topola biała żyje ok. 100 lat, osiąga wysokość do 28 m, jest wyniosłym drzewem o szerokiej, kulistej koronie, a jej pokrój nigdy nie jest strzelisty. Z kolei Otwarta Encyklopedia Leśna podaje, że topola biała żyje do 200-300 lat, osiąga 30-35(40) m wysokości, a korona jest bardzo zmienna - od szerokiej, zaokrąglonej do wąskiej, o cienkich gałęziach bocznych.
Na tego typu zagwozdki, przy moim braku doświadczenia i wiedzy praktycznej (naocznej) natykam się bezustannie, zatem przynajmniej na razie, nie rozstrzygnę dylematu czy na moich zdjęciach są topole szare, czy też białe. Pocieszam się jedynie tym, że być może ktoś z Was dotąd nie miał pojęcia, że są to drzewa z rodzaju topola i chwilowo zadowoli się informacją - topola szara lub biała. Tak oto trafność identyfikacji wzrasta od zera do 50%   :-) .

Topola szara (Populus canescens) lub topola biała, białodrzew (Populus alba L.)

Kwiaty drzew - część 1

Na razie drzewa wyglądają jak puste wieszaki, z których kolejne pory roku zabrały swoje stroje: Wiosna - ażurowe, zwiewne peniuary, Lato - pięknie skrojone suknie w najrozmaitszych odcieniach zieleni, a Jesień - mieniące się złotem i purpurą peleryny.
Jeszcze nie czas na kwitnienie drzew, ale z każdym dniem zbliża się chwila, gdy uśpione pąki nabrzmieją i w ciągu kilku dni wszystko zacznie się zmieniać i ożywać.
Oto pierwsza porcja wiosennych kwiatów drzew liściastych. Choć nie należą do spektakularnie pięknych, myślę, że warto rzucić na nie okiem. Wiosną łatwiej będzie rozpoznawać gatunki okolicznych drzew.
Oczywiście, znawców proszę o weryfikację :-)  Czy dobrze oznaczyłam topole?

Wierzba iwa (Salix caprea L.) – gatunek roślin z rodziny wierzbowatych, rodzimy dla Europy i Azji. Kotki żeńskie są podłużno-jajowate, mają do 4 cm długości. Kwitnie w marcu i kwietniu, na długo przed rozwojem liści.

Wierzba iwa (Salix caprea L.) – kotki męskie, tzw. bazie są jajowate, długości 2-3 cm, gęsto kwiatowe. Pojedyncze kwiaty posiadają 2 pręciki o długich, białawych nitkach i żółtych pylnikach. Roślina dwupienna, często osobniki żeńskie i męskie rosną w pobliżu.

Jesiony wyniosłe i nie

Nieopodal, w Małym Parku rośnie kilkadziesiąt drzew, z których przynajmniej jedną trzecią stanowią jesiony. Myślę, że słusznie zakładam iż rosną tam dwa gatunki - jesiony wyniosłe i pensylwańskie.    
    Zbierając informacje o drzewach korzystam z wielu źródeł i oglądam mnóstwo dostępnych zdjęć. Korzystam też ze strony Mojedrzewa.pl, lecz niemal za każdym razem mam kłopot. Bierze się on z tego, że trudno mi porównać wygląd drzew z moich zdjęć z tamtymi, które najczęściej przedstawiają wyjątkowo piękne, dorodne, a nawet rekordowe okazy, będące niekiedy pomnikami przyrody. Drzewa, które rosną w mojej okolicy są zwyczajne - młode, stare, czasem z obciętymi konarami lub nietypowe, i raczej nigdy nie dorównają tamtym wybranym okazom. Z tego powodu często nie potrafię ocenić czy dane drzewo pasuje do opisu i innych zdjęć czy też nie.
Jak zwykle zatem liczę na pomoc znawców, za co z góry dziękuję  :-)
     Oto pierwszy z jesionów, moim zdaniem, pensylwański - z pewnością drzewo jest wiekowe, w ubiegłym roku nie wydało owoców (rośnie niemal przy ulicy).
Dodam jeszcze, że u jesionów pensylwańskich zachodzi dwupienność, zatem może być to osobnik męski, więc owoców nigdy na nim nie było. Jeśli jest to osobnik żeński, to przekonam się o tym, gdy zaowocuje. Nie znalazłam informacji o częstotliwości owocowania tego gatunku, ale z kolei jesion wyniosły wydaje owoce średnio co drugi rok.

Jesion pensylwański (Fraxinus pennsylvanica Marsh.), czasami nazywany jesionem omszonym - gatunek drzewa należący do rodziny oliwkowatych. Drzewo szybko rosnące, osiąga wiek 100-150(200) lat (fot. 4 maja)

Młode jesiony wyniosłe

Już dawno nie pokazywałam żadnego drzewa, choć w sezonie zidentyfikowałam ich kilka, a lustrowanie mijanych drzew weszło mi w krew  ;-) .
Z tą identyfikacją nie zawsze jest łatwo, ot, choćby w przypadku jesionu. Wydawało mi się, że na skwerze w mojej najbliższej okolicy rośnie grupa jesionów wyniosłych w różnym wieku - coś w sam raz dla mnie. Teraz jednak jestem przekonana, że niektóre nie mogą należeć do tego gatunku. Zaczęłam nawet wątpić czy w ogóle są to jesiony, ale jak dotąd, nie znalazłam zdjęć czy nazwy innego gatunku drzewa, którego liście przypominałyby liście jesionu (na orzecha raczej się nie nabiorę). Sądzę zatem, że te "drugie" to jesiony pensylwańskie, choćby dlatego, że na początku października ich liście stały się niemal jaskrawożółte. Przy moim "szczęściu" (wynikającym z niewiedzy) może się jeszcze okazać, że są to jesiony amerykańskie...
     Pozwólcie, że pominę dokładne opisy - można je znaleźć w źródłach, do których podaję linki. Istotniejsze będzie pokazanie tych kluczowych cech, dzięki którym na pierwszy, bądź drugi rzut oka mogę domniemywać, z jakim gatunkiem (lub choćby rodzajem) drzewa mam do czynienia. Nie wszystko jeszcze dostrzegłam i sfotografowałam, ale dążę do zdobycia wiedzy. Być może, moje prezentacje usatysfakcjonują laików z dziedziny dendrologii, znawcy zaś, jeśli uśmiechną się z politowaniem, niechaj uwzględnią moje wysiłki ku wykroczeniu poza kompletną ignorancję, jaka cechowała mnie choćby rok temu.
Sądzę, że najlepszym rozwiązaniem będzie pokazanie zdjęć konkretnych jesionów - dziś przedstawiam drzewa młode.

Oto pierwszy z fotografowanych przeze mnie okazów, rosnący na skwerze obok krzewów śnieguliczek (i przestępu dwupiennego). To smukłe i już dość wysokie drzewo rosnące w sąsiedztwie starszego pobratymca. Być może powodu sąsiedztwa jego pień odchylił się w bok. Odwiedzałam to drzewo od marca do maja, długo nie mając pojęcia, że to właśnie jesion wyniosły.

Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior L.) - gatunek drzewa należący do rodziny oliwkowatych. W Polsce jest pospolity na całym obszarze. Najczęściej jest to bardzo wysokie drzewo o smukłym, klasycznym pokroju. Posiada prosty i regularny pień oraz wysoko wysklepioną, luźną i prześwitującą koronę. Osiąga wysokość 30-40(45) m; średnica pnia 1-1,5(2) m  (fot. 9 marca)