28 lipca 2014

Groszek - pewnie nie leśny


Intensywnie różowe kwiaty groszku były widoczne już z daleka. Rósł sobie pośród traw na skraju słonecznej polany w pobliżu Dużego Stawu. Gdy zbliżałam się do niego, ta rozłożysta kępa płożących się na obrzeżach i wznoszących na środku pędów kwiatowych upodabniała się do sukienki niewidzialnej nimfy, która przysiadła na trawie. Zielonej sukienki w żywo różowe groszki :-). Z bliska okazało się, że są to duże, piękne kwiaty... właśnie groszku, rośliny z rodziny bobowatych.
Nie jestem znawcą roślin, ale wydaje mi się, że nie może to być groszek leśny, na którego trop wpadłam szukając informacji o tej roślinie. Choć na niektórych zdjęciach kwiaty tego groszku wyglądają podobnie, to sama ich ilość (po kilkanaście w każdym gronie) chyba wyklucza ten gatunek, u którego grono liczy zaledwie 3 do 5 kwiatów. Będąc laikiem puszczam wodze fantazji - ów groszek przypominał mi nieco... storczyki - łodygi wznoszące się trzymały się dość sztywno, a okazałe, niemal egzotyczne kwiaty miały dość grube (mięsiste, trwałe?) płatki. Prawda jest taka, że groszek i storczyki są ze sobą "spokrewnione" dopiero na poziomie klasy (oba gatunki należą do okrytonasiennych, a potem ich ścieżki się rozchodzą).
Poniżej zdjęć podaję opis rodziny groszku oraz, tak na wszelki wypadek, opis groszku leśnego, jednego z dwudziestu występujących w Polsce gatunków.
Będę wdzięczna za pomoc w ustaleniu właściwego gatunku - z góry dziękuję :-)

Dopisano 22 lutego 2015r.:
Hurra, a jednak okazuje się, że to jednak jest groszek leśny! Żaden inny z dziko rosnących w Polsce gatunków nie ma tak dużych kwiatów, posiada grube pędy i sine, wąskie liście. Zatem moje zdjęcia mogą zostać właściwie opisane. 

Groszek leśny (Lathyrus sylvestris L. syn. L. silvester L.)
Groszek leśny (Lathyrus sylvestris L.) - pokrój rośliny (fot. 13 lipca)

Groszek leśny (Lathyrus sylvestris L. syn. L. silvester L.) - jego łodygi są oskrzydlone

Groszek leśny (Lathyrus sylvestris L. syn. L. silvester L.)
Groszek leśny (Lathyrus sylvestris L. syn. L. silvester L.)
Groszek leśny (Lathyrus sylvestris L. syn. L. silvester L.)
Groszek leśny (Lathyrus sylvestris L. syn. L. silvester L.)

Wiem już, że do rozpoznania gatunku rośliny ważny jest każdy szczegół. Sfotografowałam więc także strąki:

Niektóre z przekwitłych kwiatów groszku leśnego (Lathyrus sylvestris L.) jeszcze nie odpadły, w innych widać tworzące się strąki (owoce)
Strąki groszku leśnego (Lathyrus sylvestris L.) są spore, mają długość ok. 7-9 cm
Są to jeszcze niedojrzałe strąki, wewnątrz których niemal nie widać jeszcze nasion.
Tu wprawne oko dostrzeże całkiem duże i rozłożyste zielone strąki groszku leśnego oraz jego liście.
Pąki kwiatowe groszku leśnego (Lathyrus sylvestris L.) miały czerwonawo-żółtawą barwę
Kwiaty groszku leśnego (Lathyrus sylvestris L.) z polany nieopodal Dużego Stawu miały najczęściej różowy kolor z ciemniejszymi żyłkami. Większość z nich była dość duża (ok. 2 cm średnicy)

-------------------------


Groszek leśny (Lathyrus sylvestris L.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych.
Naturalny obszar występowania obejmuje niemal całą Europę, Maroko w Afryce Północnej oraz Syberię Zachodnią i Kaukaz.
W Polsce jest pospolity na całym niżu oraz w niższych położeniach górskich.
Bylina, hemikryptofit. Roślina miododajna.

Łodyga - leżąca, wznosząca się lub pnąca o długości od 100 do 200 cm. Jest niezbyt szeroko oskrzydlona.

Liście - wszystkie liście złożone z jednej tylko pary listków. Listki lancetowate, ostro zakończone, zazwyczaj 3-5 nerwowe. Z osadki liści wyrasta wąs czepny. Ogonki liściowe oskrzydlone, o skrzydełkach zazwyczaj węższych od skrzydełek łodygi. Przylistki wąskolancetowate, o szerokości około 4 razy mniejszej od szerokości łodygi wraz z jej skrzydełkami.

Kwiaty - motylkowe, o długości 13-18 mm (wyjątkowo do 20 mm), zebrane w 3-5 kwiatowe grono. Są różowe z ciemniejszym, prążkowanym i na grzbiecie zielonawym żagielkiem. Łódeczka zielonawa z purpurowym szczytem.
Kwitnie od lipca do sierpnia

Owoce - przeważnie nagie strąki. Na nasionach znajduje się znaczek otaczający co najmniej połowę ich obwodu.

Siedliska - rośnie w widnych lasach łęgowych, zaroślach i na suchych łąkach. Znosi zalewanie przez wody powodziowe. W przeciwieństwie do innych groszków ma kwiaty niezbyt zwarte i dostępne dla pszczół, licznie przez nie odwiedzane, zasługuje na rozmnażanie na wilgotnych nieużytkach.


*****************



Groszek (Lathyrus L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny bobowatych (motylkowatych). Należy do niego około 160 gatunków występujących głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej. W Polsce 15 gatunków rodzimych i trwale zadomowionych. Rośliny te rosną zarówno w podmokłych, jak i suchych zbiorowiskach trawiastych, na wydmach, w zaroślach i lasach. Wiele gatunków jest uprawianych. Do popularnych roślin ozdobnych należy groszek pachnący i szerokolistny, z kolei ważną rośliną jadalną i pastewną, uprawianą od neolitu, jest groszek siewny. Nasiona niektórych gatunków (w tym także jadalnego groszku siewnego) zawierają trujący alkaloid powodujący latyryzm (są to zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego pojawiające się po spożyciu, na surowo, ugotowanych lub w postaci mąki, nasion różnych gatunków groszku [nie mylić z grochem Pisum]. Choroba ma charakter przewlekły i notowana jest częściej w krajach o ciepłym klimacie. W klimacie umiarkowanym jest bardzo rzadko spotykana).

Gatunki z tego rodzaju występują w ogromnej większości na półkuli północnej, głównie w zachodniej Azji i Europie (54 gatunki), poza tym w Ameryce Północnej, mniej licznie reprezentowane są we florze Ameryki Południowej.

Gatunki rodzime we florze Polski:


Gatunki będące w Polsce antropofitami, zadomowione i przejściowo dziczejące
  •     groszek bezlistny (Lathyrus aphaca (L.) DC.) – antropofit lokalnie zadomowiony 
  •     groszek bladożółty (Lathyrus ochrus L.) – efemerofit
  •     groszek bulwiasty (Lathyrus tuberosus L.) – antropofit zadomowiony
  •     groszek cicierzycowaty (Lathyrus cicera L.) – efemerofit
  •     groszek liściakowy (Lathyrus nissolia L.) – antropofit zadomowiony
  •     groszek niepozorny (Lathyrus inconspicuus L.) – efemerofit
  •     groszek pannoński  (Lathyrus pannonicus (Jacq.) Garcke) – antropofit zadomowiony
  •     groszek siewny, groszek zwyczajny (Lathyrus sativus L.) – efemerofit







51 296

groszek leśny kwiaty, groszek leśny roślina, groszek leśny chwile zachwycone, różowe kwiaty groszek leśny, groszek leśny zdjęcia, rośliny bobowate groszek leśny, motylkowate groszek leśny, groszek opis rodziny roślin, groszek leśny, groszek leśny opis botaniczny, groszek leśny zdjęcia


6 komentarzy:

  1. uważam, że groszek jest bardzo wdzięcznym obiektem do fotografowania :) nie przechodzę obok niego obojętnie :))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też tak uznałam i niemal do niego podbiegłam :-)

      Usuń
  2. Też się nie znam . Niedaleko mnie rośnie przy drodze i włazi na komuś na płot ,coś podobnego do tego przez Ciebie napotkanego , nie jest takie delikatne jak ogrodowe , ma dość mocne łodygi.
    Znalazłam na necie coś takiego groszek bulwiasty , może to jest to?
    http://www.przyrodniczek.pl/2013/08/groszek-bulwiasty.html

    Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No chyba jednak nie jest to także groszek bulwiasty. Zastanawiałam się jeszcze nad groszkiem pachnącym (Lathyrus odoratus L.), ale znalazłam zdjęcia obu tych gatunków i przynajmniej liście są inne, bardziej eliptyczne. Dziękuję jednak za pomoc, może za jakiś czas dojdę do prawdziwej nazwy ej rośliny. Pozdrawiam :-)

      Usuń
  3. Leśny, leśny. Żaden inny z dziko rosnących u nas gatunków nie ma tak dużych kwiatów, grube pędy i sine wąski liście - wszystko się zgadza. Botanik

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo dziękuję za identyfikację :-) Wreszcie mogłam właściwie podpisać zdjęcia (nie mogę tylko zmienić już tytułu wpisu).

      Usuń