4 lipca 2014

Kwiat kukułki - firletka poszarpana


Pewnego majowego popołudnia wędrując ścieżkami po Łące Wschodniej natrafiłam na taką, której dotąd nie przemierzałam. Zdecydowałam się zobaczyć dokąd prowadzi. Ścieżka szybko stała się błotnista, a więc teren był tu podmokły. Rzeczywiście, nawet roślinność była tu inna niż w miejscach, które dotąd odwiedzałam. Ziemia tez była inna - zupełnie czarna. Już chciałam zawrócić, obawiając się przemoczenia butów (co najmniej!), gdy pośród traw zauważyłam różowe kwiaty, najpierw jeden potem dwa kolejne. Spojrzałam dalej i zobaczyłam dziesiątki firletek rosnących na powierzchni kilku metrów kwadratowych. Ale uczta! pomyślałam i niemal rzuciłam się w ich kierunku. Po kilku krokach zatrzymałam się jednak i szybko zawróciłam do tych pojedynczych roślin, z których tylko jedna nadawała się do sfotografowania. Szłam w trawie sięgającej powyżej kolan nie widząc podłoża. A to stawało się coraz bardziej grząskie i mokre. Niestety, moje półbuty nie przepadają za moczeniem w błocku, za to firletka - owszem, lubi takie wilgotne stanowiska.
Firletka poszarpana kwitnie od maja do czerwca, a nawet lipca. Ja fotografowałam ją 25 maja. Ponieważ nie byłam zachwycona swymi zdjęciami, wybrałam się ponownie w tamto miejsce w połowie czerwca. Niestety, po różowych (wrzosowych) kwiatach nie było już śladu, nie mogłam nawet odnaleźć samych roślin - ukryły się pośród jeszcze wyższych traw.
Może za rok znów ją odnajdę i będzie okazja do zrobienia lepszych zdjęć.

Kielich kwiatu firletki poszarpanej jest zielonkaworóżowy do czerwonego, rurkowato-dzwonkowaty, o 10 nerwach. Korona złożona z pięciu głęboko rozciętych, różowych płatków, z niewielkim przykoronkiem.
Firletka poszarpana (Lychnis flos-cuculi L.) z rodziny goździkowatych.
Wewnątrz kwiatu firletki poszarpanej znajduje się 10 pręcików w dwóch okółkach i jeden górny słupek o długiej szyjce z 5 znamionami.
Firletka poszarpana to delikatna i rozłożysta roślina zielna o wysokości 30-60 (90) cm. Często tworzy duże łany.
Firletka poszarpana (Lychnis flos-cuculi L.) kwitnie od maja do czerwca, czasem do lipca.
Niektóre gatunki uprawiane jako rośliny ozdobne ze względu na piękne kwiaty.


---------------------



Firletka poszarpana (Lychnis flos-cuculi L.) – gatunek byliny należący do rodziny goździkowatych
Wg nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten włączony został do rodzaju Silene i ma nazwę Silene flos-cuculi (L.) Greuter & BurdetWilldenowia 12:189. 1982.
W obrębie rodziny goździkowatych należy do podrodziny Caryophylloideae, plemienia Sileneae.

W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Molinietalia.  

Występuje w Europie i Azji (Zakaukazie, wschodnia i zachodnia Syberia).
W Polsce jest rośliną pospolitą. Nie podlega ochronie.
Hemikryptofit
   
Pokrój -  delikatna i rozłożysta roślina zielna o wysokości 30-60 (90) cm.
Często tworzy duże łany. 
 
Łodyga - prosto wzniesiona, pojedyncza lub widlasto rozgałęziona, o rzadkim szorstkim owłosieniu, nieco lepka pod węzłami.

Liście - ulistnienie naprzeciwległe. Liście szorstkie, dolne krótkoogonkowe, łopatkowate, górne siedzące i lancetowate.

Kwiaty -
przedprątne zebrane w kwiatostan - luźną wielokwiatową wierzchotkę. Kielich kwiatu zielonkaworóżowy do czerwonego, rurkowato-dzwonkowaty, o 10 nerwach. Korona złożona z 5 głęboko rozciętych, różowych płatków, z niewielkim przykoronkiem. Wewnątrz kwiatu 10 pręcików w dwóch okółkach i jeden górny słupek o długiej szyjce z 5 znamionami.
Kwitnie od maja do czerwca (lipca).
 
Owoce - Torebka jajowata, zwężająca się ku końcowi. Otwiera się pięcioma ząbkami wygiętymi na zewnątrz. Nasiona brunatne o brodawkowatej powierzchni. 


Korzeń - kłącze wielogłowe, z licznymi korzeniami przybyszowymi, z których wyrastają pędy boczne. 

Występowanie - roślina typowa łąkowa, porasta łąki wilgotne lub mokre wiosną, obsychające latem, często spotykana jest na torfowiskach niskich i moczarach. Jest rośliną wskaźnikową zasięgu wylewów nad dużymi rzekami.
Obecność firletki poszarpanej na łąkach i pastwiskach (z gospodarczego punktu widzenia) jest szkodliwa - obniża wartość użytkową siana, w większych ilościach jest dla bydła trująca. Nie jest zaliczana do chwastów. 

Wymagania glebowe - preferuje gleby o dużej zawartości próchnicy i składników mineralnych.  

Roślina ozdobna – uprawiana w kilku odmianach, m.in: 'Hort's Variety', 'Nana', 'Peggy'.

 Zawiera saponiny i pinit. Używana była w medycynie ludowej [niestety, nie wiem do czego]. Z łodyg i liści sporządzano preparat Floskulin stosowany w lecznictwie [nigdzie nie znalazłam wyjaśnienia o zastosowaniach tego preparatu - pewnie został wycofany]


Ciekawostki dotyczące firletki poszarpanej:


  • Lychnis nazwa rośliny używana przez starożytnych Rzymian (z gr. lychnis = lampa), gdyż liście jednego z gatunków stosowano jako knoty w lampach oliwnych.
  • Łacińska nazwa gatunkowa firletki (flos - kwiat) i (cuculus - kukułka) znaczy „kwiat kukułki”, kwitnie bowiem w maju i czerwcu, a więc w czasie, gdy ptak ten przylatuje i odzywa się najczęściej.
  • Oprócz kwiatów obupłciowych zdarzają się kwiaty męskie lub kwiaty żeńskie.
  • Firletka zapylana jest przez błonkówki i motyle o trąbce na tyle długiej, że mogą dotrzeć do nektaru znajdującego się na dnie rurki kwiatowej.
  • Często można zobaczyć na firletce pienistą ciecz bardzo przypominającą ślinę, jest to wydzielina larwy owada z grupy pieników, która wysysa soki rośliny.
  


************

Firletka (Lychnis L.) – rodzaj roślin należących do rodziny goździkowatych. Obejmuje ok. 25–30 gatunków. Przedstawiciele tego rodzaju występują w strefie umiarkowanej w Europie, Azji oraz w północnej Afryce. Niektóre gatunki uprawiane jako rośliny ozdobne ze względu na piękne kwiaty.

Gatunki dziko rosnące i uprawiane w Polsce:
firletka chalcedońska (Lychins chalcedonica L. = Silene chalcedonica (L.) E. H. L. Krause) – gatunek uprawiany
firletka Jowisza (Lychnis flos-jovis Desr. in Lam. = Silene flos-jovis (L.) Greuter & Burdet) – gatunek uprawiany
firletka kwiecista (Lychnis coronaria Desr. in Lam. = Silene coronaria (L.) Clairv.) – gatunek uprawiany

firletka smółka (Lychnis viscaria) - gatunek uprawiany
firletka poszarpana (Lychnis flos-cuculi L. = Silene flos-cuculi (L.) Greuter & Burdet) 

Inne gatunki (wybór)
firletka alpejska (Lychins alpina, Viscaria alpina = Silene suecica (Lodd. et al.) Greuter & Burdet)


Wymagania przy uprawie firletki:

  • światło - umiarkowane słońce
  • woda - gleba wilgotna
  • odczyn - gleba o obojętnym pH lub gleba zasadowa, z wapniem
  • ciepło - miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe
  • zwięzłość - gleba średnio zwięzła lub gleba ciężka, gliniasta
  • żyzność - podłoże żyzne
45170

firletka poszarpana opis zdjęcia, firletka rodzaj roślin opis, Silene flos-cuculi zdjęcia, Lychnis flos-cuculi opis zdjęcia, firletka poszarpana chwile zachwycone, różowe poszarpane kwiaty firletka, różowe kwiaty łąkowe

2 komentarze:

  1. Odpowiedzi
    1. Żałuję, że w tym roku jej nie znalazłam. Chciałam zrobić lepsze zdjęcia.

      Usuń