12 lipca 2016

Mikołajek nadmorski

Według kaszubskiej legendy, mikołajek nadmorski to psotny chłopczyk o imieniu Mikołaj, który ukrył odzienie Królowej Morza, gdy ta wyszła na brzeg, by się poopalać. Rozgniewana Królowa zmieniła chłopca w piękną, lecz kolczastą roślinę. Klątwa straci moc dopiero wtedy, gdy przez całe lato nie zostanie zerwany ani jeden kwiat.
Będąc na wydmach nie zrywaj zatem tych niezwykłych (i ginących!) roślin, o czym - przy każdej próbie - niezwykle boleśnie przypomną Ci ich kolce.
Dotąd nie spotkałam mikołajka w naturze. Prezentowane poniżej zdjęcia powstały w Ogrodzie Botanicznym.

Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Występuje na wydmach, przystosowana jest do znoszenia suszy i wiatru. W Polsce objęta jest ścisłą ochroną gatunkową. Jest zagrożona wyginięciem wskutek zalesiania wydm oraz zrywania i przesadzania do ogródków przydomowych (fot. 1 lipca)
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) występuje na wybrzeżach: Morza Bałtyckiego, Północnego, Śródziemnego, Czarnego i Atlantyku. W Polsce gatunek rzadki, najczęściej spotykany na wydmach nadmorskich Zatoki Gdańskiej.
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – kwiaty 5-krotne, jasnoniebieskie, siedzące w kątach przysadek. Mają wydłużone i wycięte na szczycie płatki korony. Słupek dolny z dwiema szyjkami.
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – łodyga sinozielona, wzniesiona, do wysokości 30-40(70) cm, górą rozgałęziająca się. Pod ziemią pełzające kłącze, sięgające nawet do 4 m.
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – kwiaty zebrane w jajowate, główki o długości 12–14 mm, które z kolei tworzą baldachy.
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – kwitnie od czerwca do sierpnia, kwiaty zapylane są jest przez owady. Owoce rozsiewane są przez zwierzęta

Poniżej kilka zdjęć zrobionych pod koniec lata ubiegłego roku. Tak wyglądają przekwitłe mikołajki nadmorskie:


Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – liście, podobnie jak łodyga, są niebieskawo owoszczone. Mają wyraźną nerwację. Górne liście są 5-sieczne (fot. 12 września)

Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – jest uprawiany jako roślina ozdobna na rabatach i w ogródkach skalnych. Używany jest też w bukieciarstwie jako dodatek florystyczny, zarówno do żywych kwiatów, jak i suchych kompozycji (fot. 12 września)
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – wymaga słonecznego stanowiska, suchej i piaszczystej gleby. Rozmnaża się przez nasiona, które wysiewa się zaraz po ich zbiorze, lub przez sadzonki korzeniowe. które pobiera się z rozrośniętych roślin w czasie ich spoczynku.
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – dolne liście są niepodzielone, jajowato-sercowate, piłkowane, ogonkowe i cierniste.

Ponieważ nigdy nie widziałam mikołajka nadmorskiego w warunkach naturalnych, a znam go właściwie tylko ze zdjęć, sądziłam, że intensywnie niebieska barwa roślin jest raczej wynikiem obróbki, przekoloryzowania owych kadrów. Jednak dziesięć dni później, gdy znów odwiedziłam Botanika zobaczyłam, że w zajmowanej przez nie kwaterze, niektóre mikołajki wyraźnie zniebieściały. Ów woskowy nalot chroni rośliny przed utratą wody.

Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – główkowate kwiatostany mają długość 12-14 mm i otoczone są ozdobnymi, kolczastymi podsadkami (fot. 10 lipca
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – wszystkie części nadziemne są koloru szarobłękitnego, pokryte cienką warstwą nalotu woskowego, który ogranicza do niezbędnego minimum transpirację wody z powierzchni organów rośliny (fot. 10 lipca)
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – z greckiego erýngion = jakiś gatunek ostu, ewentualnie od ereúgomai= bekam, odbija mi się; od zastosowania tej rośliny przeciw wzdęciom; z łacińskiego mare= morze; tu: przymorski, nadmorski.







Mikołajek nadmorski - link 1, link 2, link 3, link 4,
Mikołajek (rodzaj) - link 5,


e10.90  . (60)


mikołajek nadmorski, Eryngium maritimum, mikołajek nadmorski zdjęcia opis, Eryngium maritimum zdjęcia opis, mikołajek nadmorski wygląd informacje, Eryngium maritimum wygląd obrazy, mikołajek nadmorski chwile zachwycone, Eryngium maritimum chwile zachwycone,

10 komentarzy:

  1. Bardzo chciałbym zobaczyć mikołajka, szczególnie po obejrzeniu Twoich zdjęć. Budowa i wygląd kwiatów są intrygujące, wiele obiecujące, a trudność zobaczenia rośliny w jej naturalnym środowisku jeszcze podsyca ciekawość…

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Rośliny, z pewnością, są intrygujące - zwróciłam na nie uwagę gdy byłam w Ogrodzie botanicznym po raz pierwszy. Mimo, że przekwitły, ta ilość i kolczaste liście z widoczną nerwacją, zatrzymały mnie w miejscu. Po chwili domyśliłam się, że to musi być mikołajek, a zaraz potem znalazłam tabliczkę.

      Usuń
  2. Piękna roślinka - zachwycam się nimi zawsze gdy jestem nad morzem - natomiast zmora sa paniusie które usiłują zabrać sobie "zaszczepkę" nawet nie wiedząc że jest pod ścisłą ochrona a one same nie mają żadnych szans na posadzenie go u siebie w ogródkach, bo on wymaga specyficznych warunków.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A ja tyle razy byłam nad morzem i nigdy go nie widziałam. No, ale też nie bardzo chodzę po wydmach.

      Usuń
    2. Darłówko - okolice poniemieckich instalacji militarnych.

      Usuń
  3. Jaki piękny. Nigdy go nie widziałam:):):)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Może wreszcie odwiedzisz Ogród Botaniczny? Prawdopodobnie teraz masz okazję zobaczyć je w wersji niebieskiej.

      Usuń
  4. Piękne mikołajki i ciekawa legenda :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W zanadrzu mam jeszcze dwa inne mikołajki :-)

      Usuń