14 września 2013

Różowokłosy rdest plamisty

Rdest plamisty (Polygonum persicaria) zwany pchlicą lub rdestem pospolitym  – gatunek z rodziny rdestowatych (Polygonaceae) kwitnie od lipca do października i jest rośliną miododajną.

Nie ma już moich dwóch zakątków pięknych chwastów. Wszystko co rosło na Przypłociu zostało wycięte, zebrane w stosy i wyrzucone w lipcu. Działka naprzeciwko została sprzedana i obecnie jest karczowana (na jej obrzeżach rosła wierzbownica kosmata i bodziszek, które fotografowałam). Szukam więc nowych miejsc i... znajduję  :-) . Właśnie oniemiałam z zachwytu nad skrawkiem ziemi przed ogrodzeniem narożnej posesji, na którym wyrosły tak piękne i dorodne rośliny. Jakby ktoś je wręcz pielęgnował! Zatem nazwałam to miejsce Rabatką i dziś przedstawiam jedną z roślin - efektowny rdest plamisty.
 
Rdest plamisty (Polygonum persicaria)  z rodziny rdestowatych - okwiat różowy, sześcioczłonowy
Rdest plamisty (Polygonum persicaria)  z rodziny rdestowatych - kwiaty są zebrane w gęstym kłosie.
Rdest plamisty (Polygonum persicaria)  z rodziny rdestowatych  jest chwastem segetalnym.
Czy już domyślasz się dlaczego ten rdest określa się mianem "plamisty"?
Rdest plamisty (Polygonum persicaria)  z rodziny rdestowatych w Polsce gatunek uznawany za rodzimy i pospolity na całym terenie.
Rdest plamisty (Polygonum persicaria)  z rodziny rdestowatych występuje w miejscach wilgotnych na brzegach rzek, na przydrożach, na polach i w ogrodach jako chwast.
Rdest plamisty (Polygonum persicaria) preferuje gleby żyzne, gliniaste, próchnicze, ciężkie i średnio ciężkie, wilgotne i lekko kwaśne, torfowiska, wilgotne gleby piaszczyste oraz gleby zasobne w składniki pokarmowe - głównie azot.
Liść rdestu plamistego (Polygonum persicaria) -  w części centralnej blaszki liściowej często obecna jest ciemna plama, od której wzięła się nazwa tego gatunku
  Stanowisko rdestu plamistego (Polygonum persicaria) na Rabatce pośród kielisznika zaroślowego i komosy.



-------------------------



Rdest plamisty (Polygonum persicaria) – gatunek z rodziny rdestowatych (Polygonaceae).

Pospolity w całej Polsce chwast i roślina lecznicza wykorzystywana w lecznictwie ludowym. Według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten zaliczony został do rodzaju Persicaria i ma nazwę Persicaria maculosa Gray. Roślina jest trująca dla świń i koni.

Naturalny zasięg geograficzny obejmuje rozległe przestrzenie Azji od Dalekiego Wschodu, Chin, Indonezji poprzez Azję Środkową (na południu sięgając po Nepal) po rejon Kaukazu. W Europie przez jedne źródła uznawany za naturalny jedynie w części wschodniej (Rosja), inne wskazują na bardziej rozległy zasięg przyznając, że na części terenów gatunek został zawleczony. Spotykany jest niemal w całej Europie.
W Polsce gatunek uznawany za rodzimy, pospolity na całym terenie.

Występuje w miejscach wilgotnych na brzegach rzek, na przydrożach, na polach i w ogrodach jako chwast w uprawach warzyw i roślin okopowych.
Jest chwastem segetalnym. Najczęściej zachwaszcza uprawy okopowe i warzywa, rzadziej zboża i rzepak. Jest rośliną żywicielską mątwika burakowego.

Preferuje gleby żyzne, gliniaste, próchnicze, ciężkie i średnio ciężkie, wilgotne i lekko kwaśne, torfowiska, wilgotne gleby piaszczyste oraz gleby zasobne w składniki pokarmowe - głównie azot.


Łodyga - podnosząca się lub wyprostowana o wysokości 10–60 cm.

Liście - lancetowate lub równowąskolancetowate, długo zaostrzone, z bardzo krótkim ogonkiem. Na wierzchu blaszki liściowej w części centralnej często obecna jest ciemna plama (brunatnobrązowa i niekształtna). Na brzegu liścia i nerwach obecne są krótkie szczecinki, także na końcach gatki włoski do 3 mm długości, przylegające włoski obecne na całej gatce.

Kwiaty - zebrane w gęstym kłosie. Okwiat jest różowy, rzadko biały lub jasnozielony. 6-członowy, okwiat i szypułki kwiatowe nagie.
Kwitnie od lipca do października, jest rośliną miododajną.

Owoce - drobny, jajowaty, 3-kanciasty lub soczewkowaty, czarny, zaostrzony na jednym końcu, ze słabym połyskiem orzeszek. Nasiona są spłaszczone i ciemne.

Korzenie
- palowe i słabo rozgałęzione.


Zmienność - gatunek bardzo zmienny pod względem sposobu wzrostu oraz kształtu liści i kwiatostanu. Tworzy mieszańce z rdestem ostrogorzkim, rdestem mniejszym, rdestem szczawiolistnym i rdestem łagodnym.


Ciekawostki:
  • inne nazwy: pchlica, rdest pospolity
  • ma właściwości lecznicze - w medycynie ludowej stosowany jako środek przeciwkrwotoczny (w leczeniu hemoroidów), zwiększający krzepliwość krwi (w leczeniu żylaków), moczopędny, przeciwzapalny. Należy do roślin fotodynamicznych zwiększających możliwość uczulenia na promienie słoneczne (uczulenie u zwierząt biało umaszczonych).

Zastosowanie rdestu plamistego:

  • Roślina lecznicza: Ziele rdestu plamistego Herba Persicariae zawiera flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny, śluz. Stosowane było w medycynie ludowej jako środek przeciwkrwotoczny (w leczeniu hemoroidów), zwiększający krzepliwość krwi (w leczeniu żylaków), moczopędny, przeciwzapalny. Ma podobne własności lecznicze, jak rdest ostrogorzki, tylko w odróżnieniu od niego nie posiada ostrego i piekącego smaku.
  • Należy do roślin fotodynamicznych zwiększających możliwość uczulenia na promienie słoneczne (uczulenie u zwierząt biało umaszczonych).
  • Ziele służyło dawniej do barwienia tkanin na żółto. 

    Gatka  (ochrea) – pochewka powstająca ze zrośniętych przylistków lub nasad liści u niektórych roślin. Gatka początkowo osłania wierzchołek pędu, po czym jest przebijana przez rosnący pęd i pozostaje w postaci skórzastej lub błoniastej rurki lub tutki u nasady liścia. Gatka jest charakterystyczna dla rodziny rdestowatych (Polygonaceae).
    Budowa gatki, np. obecność lub brak na niej owłosienia, obecność i długość szczecinek na jej brzegu, jest cechą taksonomiczną wykorzystywaną do rozróżniania różnych gatunków np. z rodzaju rdest (Polygonum).
    Gatkę można zobaczyć na pierwszym zdjęciu.


    rdest plamisty, Polygonum persicaria, rdest plamisty zdjęcia opis, Polygonum persicaria zdjęcia opis, rdest plamisty chwile zachwycone, Polygonum persicaria chwile zachwycone, gatka co to jest, ochrea gatka, kwiat w kształcie kłosa, różowy kłos chwast, chwast różowy kłos, pchlica roślina, rdest pospolity, Persicaria maculosa, rdest plamisty inne nazwy,

    6 komentarzy:

    1. Piękne ,jak dobrze jest się od Ciebie uczyć nazw .Pozdrawiam

      OdpowiedzUsuń
      Odpowiedzi
      1. Dziękuję! Nazwy wynajduję w internecie, ale sprawa jest trudniejsza, gdy jest dużo podobnych gatunków i trzeba się na coś zdecydować :-)

        Usuń
    2. Po pierwsze, do tej pory myślałam, że te roślinki w moim ogrodzie są CHORE, bo każdy liść ma taką brzydką plamę w środku :D Po drugie, wczoraj, czytając ten wpis, pomyślałam: hm, nigdy nie widziałam tego czegoś w formie kwitnącej (bo jako chwasta, w dodatku CHOREGO, wyrywałam, zanim zdążył dorosnąć do kwitnienia). No to dziś już wiem, że mam kilkanaście zakątków na podwórku, gdzie rdest plamisty kwitnie w najlepsze. Jak to jest, że czasem ktoś nam musi pokazać, żebyśmy zobaczyli? Cieszę się, że już nie kosimy podwórka jak pomyleni. I choć "chwasty" zatruwają życie ogrodnikom, to nie oszukujmy się - jeśli ludzkość zniknie jutro z powierzchni Ziemi, nikt nie będzie ronił łez za naszymi wyselekcjonowanymi odmianami pomidorów, genetycznie poprawnych ogórków, czy dziwnych bakłażanów w paski, cętki, czy inne "urocze" wzorki. Życie kwitnie obok nas, bez nas, pomimo nas, a nie dzięki nam.

      OdpowiedzUsuń
      Odpowiedzi
      1. Mam nadzieję, że teraz dostrzeżesz jego urodę i w dodatku, możesz być pewna, że to rdest plamisty :-).
        Nim ja dojdę do nazwy gatunku i upewnię się, że to ten, a nie inny - przeżywam sporo rozterek. Dopiero gdy przeszukam wszystko co się da i dokonam wyboru, mogę odetchnąć.
        Życie kwitnie obok nas, bez nas, pomimo nas, a nie dzięki nam - pięknie :-). Pozdrawiam

        Usuń
    3. E tam, pięknie. Ja mam - WBREW POZOROM - psychikę depresyjną i jak patrzę na piękno świata, to zaraz myślę o tym, jak krótkie jest życie i że niektóre dęby w "moim" lesie widiały już trzy pęczki ludzkich pokoleń. Stoją tam, wyniosłe, potężne, niewzruszone. A na mnie wystarczy kichnąć, żebym się przewróciła i złamała miednicę w trzech punktach z przemieszczeniem ;)
      Anika, ja mam dla Ciebie zagadkę z chwastem. Mogę Tobie wysłać zdjęcia i opis niesamowitego zapachu tej rośliny, której u Ciebie na blogu nie znalazłam? Oczywiście jeśli i tylko wtedy, gdy znajdziesz na to czas. Pośpiechu nie ma, jeszcze (chyba) nie umieram. Z góry przepraszam, jeśli robię jakieś faux pas, albo zwyczajnie zawracam durszlak.
      Pozdrawiam, Anka.

      OdpowiedzUsuń