Przetacznik ożankowy

W Polsce występuje 37 gatunków przetacznika. Był jeszcze jeden (przetacznik stokrotkowy), ale wymarł. Ja spotkałam już kilka gatunków, m.in. przetacznika ożankowego. Z tych dotąd spotkanych, ożaneczka ma największe kwiatki (ok. 1,5 cm). Ponieważ nie jestem znawcą roślin przedstawiam dość dużo zdjęć, by można było zorientować się jak dokładnie wygląda ten przetacznik i ewentualnie potwierdzić rozpoznanie.
Przetacznika ożankowego znalazłam w Zaczarowanym Lesie oraz w pobliżu Dużego Stawu. W opisie tego gatunku brak informacji o kolorze łodygi. Moje okazy miały łodyżkę czerwonawą i dość sztywną. Ma piękne zielone liście - dość duże, ząbkowane. Roślinka zwraca uwagę swoim efektownym i regularnym pokrojem nawet gdyby nie miała kwiatków. 

Przetacznik ożankowy (Veronica chamaedrys L.) – gatunek rośliny należący do rodziny babkowatych

Oprzędzik szary na żarnowcu

Jakiś czas temu szukając oznak wiosny natknęłam się na tego sympatycznie wyglądającego chrząszczyka siedzącego sobie na ściętej (i porzuconej) gałązce żarnowca. Po długich poszukiwaniach nazwy gatunkowej straciłam nadzieję na to, że chrząszcz ów stanie się bohaterem jakiegoś wpisu. Niedawno jednak natknęłam się i na podobiznę, i na jego nazwę - to oprzędzik szary. Jego obecność na żarnowcu okazała się nieprzypadkowa - to jedna z roślin żywicielskich oprzędzika. Zatem jest też okazja, by pokazać kwitnący już żarnowiec miotlasty.
A oprzędzik? Należą się mu choć dwa zdania. Mały (ok. 1 cm długości), podłużny, z wierzchu ubarwiony szaro-brązowawo (trochę widać prążki). Siedział sobie na owej gałązce bardzo spokojnie, ale gdy zabrałam się za fotografowanie, zaczął chować się pod spód pędu. Pęd  był ścięty, więc miałam przewagę - co oprzędzik się schował, to ja go obracałam do światła (pęd, oczywiście). Odniosłam wrażenie, że chowa się przed słońcem, ale doczytałam, że on tak robi, gdy czuje się obserwowany :-). Mimo wszystko, chrząszcz zachował stoicki spokój i pozwolił się sfotografować. Gdy zrobiłam mu kilka zdjęć odłożyłam pęd na stertę innych i rozstaliśmy się.
A kiedy zobaczyłam jego podobiznę w powiększeniu, spojrzałam w te mądre i łagodne oczy, doceniłam jego urodę i chciałam go bliżej poznać. W końcu się udało!

Turzyca błotna

Nad Małym i Dużym Stawem znalazłam takie oto rośliny - turzyce. Początkowo wydawało mi się, że mogą być to młode trzciny, ale przecież ich kwiatami są wiechy, które nijak nie mogły powstać z takich kłosów. Szukałam długo nazwy tej rośliny "posądzając" ją, że jest gatunkiem ponikła lub nawet oczeretem. Niestety, ani wygląd, ani opis nie pasował. Dopiero gdy wpisałam w wyszukiwarce frazę "trójkątna łodyga", od razu wpadłam na trop turzycy. W Polsce występuje ich aż sto gatunków - jak więc dojść do tego właściwego? Być może jest to turzyca błotna (najprawdopodobniej) lub sztywna.
Turzyca zarastała brzegi stawów, miejscami rosnąc pośród trzciny. Ma żywozielone liście i łodygi, na których szczycie wyrasta po kilka kłosów - te dolne są białe (żeńskie), a górne męskie - brązowe z jasnobrązowymi włoskami. Liście są długie, wąskie (6-8 mm) od spodu szorstkie, wierzchem gładkie, łodyga sztywna i trójkątna (wklęsła) w przekroju. Na nich także znajdowałam wylinki ważek.

Turzyca błotna (Carex acutiformis L.) – gatunek byliny z rodziny ciborowatych  [29 kwietnia]

Cacko - malutki chrząszczyk

Cacko - malutki chrząszcz na mniszku

Niestety, nic nie wiem o tym chrząszczyku. Nie znalazłam w internecie choćby jego podobizny. Informuję (z pewnym, acz nie tak wielkim żalem), iż nie zostanę już koleopterologiem, czyli znawcą chrząszczy. Mogę tylko powiedzieć o nim tyle, że był tak malutki, iż pojedynczy kwiat języczkowy mniszka pospolitego był dla niego wystarczająco szeroki, by po nim dreptać lub odpoczywać. Owad miał jakieś 5-6 mm długości i wcale bym go nie zauważyła, gdyby nie to, że na tym samym kwiatku siedziała niewielka mucha, którą pstryknęłam, ot tak sobie. Po zrobieniu zdjęcia przez moment widać je na wyświetlaczu aparatu i wtedy właśnie, u dołu kadru zauważyłam wystające czułki tego chrząszczyka.
Odkąd fotografuję - czy to rośliny, czy owady, nie mogę się nadziwić (i wyjść z podziwu) owej precyzji i kunsztowi "wykonania" oraz... urodzie najrozmaitszych maleństw - cacek natury. Jest ich pełno wokół mnie, lecz dotąd prawie ich nie dostrzegałam (i nie doceniałam). Ba, nie miałam pojęcia, że istnieją!

Pychawiec - bodziszek cuchnący

Nie wiem czy to wpływ ciepłej wiosny, która nadeszła szybko po lekkiej zimie, czy to nowo odkryty las naprawdę jest ZaCzarowany? Spotkałam bowiem już kwitnącego bodziszka, moim zdaniem, niesłusznie zwanego cuchnącym - nie poczułam żadnego nieprzyjemnego zapachu. Znalazłam dwie kwitnące kępy oraz kilka mniejszych, które rozpoznałam, oczywiście, po charakterystycznych dla bodziszków pierzastosiecznych liściach (ozdobnych zresztą). Bodziszek kwitł, choć jeszcze niezbyt obficie (a może właśnie tylko tak kwitnie?) - pojedyncze, intensywnie różowe kwiaty wystawały nieco ponad kopułę liści. Być może później obsypie się większą ilością kwiatów - odwiedzę go z pewnością jeszcze nie raz.

Bodziszek cuchnący (Geranium robertianum L.), zwany pychawcem z rodziny bodziszkowatych - pokrój rośliny

Pan Nadwodnik i pani Komarnica

Koziułka wielka (Tipula maxima)

W Zaczarowanym Lesie, oprócz much, chrząszczy i motyli spotkałam także komarnice - doprawdy duże owady. Latają trochę nieporadnie, gdzie tam im do ważek, choć na pierwszy rzut oka nieco je przypominają. Na drugi rzut oka widać ich nadzwyczajnie długie nogi i skojarzenie z komarem gigantem gotowe. Chociaż mnie kojarzy się także z fruwającym wielkim... pająkiem.
Komarnice to wielka rodzina owadów (opisano już lub dopiero 14 tysięcy gatunków!), zwana też koziułkowatymi. W Polsce występuje kilkadziesiąt gatunków, niestety, brak opisów dla wielu z nich. Udało mi się sfotografować i samca i samicę komarnicy. Przypuszczam jednak, że nie należą do tego samego gatunku - różnią się wzorami na skrzydłach i tułowiu.
Odwłok sfotografowanego samca dość mocno przypomina odwłok ważki - zakończony jest przydatkami analnymi, którymi, prawdopodobnie przytrzymuje odwłok samicy podczas kopulacji. Natomiast samica ma odwłok zakończony dość długim, spiczastym pokładełkiem, pomocnym podczas składania jaj w podłoże. Komarnic (koziułkowatych) nie należy mylić z komarami - te wielkie owady, jeśli w ogóle - żywią się nektarem, nie krwią. Do naszych domów przylatują zwabione światłem.

Samiec komarnicy wielkiej (Tipula maxima). Owady z tej rodziny mają smukłe i delikatne ciało. Skrzydła wydłużone, przeźroczyste lub wzorzyste   (fot. 27 kwietnia)

Ten samiec Tipula maxima z rodziny koziułkowatych (Tipulidae) miał 3-4 cm długości, a jego nogi nawet kilkanaście cm.

Mały Staw - tam, gdzie budzą się smoki

Mały Staw odkryłam dopiero tej wiosny. Niby o nim wiedziałam od dawna, ale dotąd wydawał mi się... częścią Dużego Stawu, licznie uczęszczanego przez wędkarzy. Omijałam go zatem, zachodząc jedynie nad Średni Staw, głównie w poszukiwaniu ważek. Tym razem jednak postanowiłam przyjrzeć się bliżej brzegom stawów znajdujących się w pobliżu Mojego Lasu. Chciałam sprawdzić czy panują tam warunki sprzyjające rozwojowi larw ważek. I tak trafiłam na groblę oddzielającą Staw Duży od Stawu Małego. Okazało się, że są to dwa odrębne zbiorniki i właśnie ten mniejszy wydał mi się odpowiedni: cichy, niezbyt głęboki, z brzegami zarośniętymi trzcinami.
    Trzcina pospolita, jak i inne trawy(!) należy do rodziny wiechlinowatych, i jest największą rośliną zielną występującą w Polsce. Może dorastać do nawet 4 m wysokości. Oprócz szerokiego wykorzystania przez człowieka, w środowisku naturalnym trzcina pełni także ważną rolę, m.in. jako... "pas startowy" dla małych smoków. Kiedy te opuszczą swą ciasną powłokę, rozprostują wszystkie członki i nieco okrzepną w swym nowym kształcie, ruszają w świat jako smoki latające - dragonflies  ;-) . Spacerując wzdłuż brzegu płytkiego zbiornika (wiosną czy latem), przyglądaj się trzcinom. Jeśli dopisze Ci szczęście (i wzrok), być może dostrzeżesz niepozorne kadłuby wylinek. A jeśli zauważysz ważkę - najczęściej ze złożonymi jeszcze skrzydłami, niemal nieruchomą - wiedz, że oto jesteś świadkiem narodzin nieustraszonego pogromcy much i komarów, a przede wszystkim - pięknego owada.
 

Mały Staw - jego brzegi zarastają trzciny

Trzcina pospolita (Phragmites australis (Cav.)Trin. ex Steud)

Przetacznik wiosenny

Przetacznik wiosenny rośnie na skraju ścieżki Ważek, naprzeciwko Suchej Łąki. To niewielka roślinka - okazy, które widziałam miały od 6 do 10 cm (pewnie jeszcze urosną), ale już zwracały uwagę niebieściutkimi kwiatkami wyrastającymi z zielono ulistnionych, prostych łodyżek. Na tle jasnożółtego piaszczystego podłoża prezentowały się bardzo urokliwie. Powtarzam jednak, że to naprawdę maleństwo - pewnie bym przeoczyła, gdyby nie to, że gdy przyjechałam do Mojego Lasu powitała mnie eskorta ważek (już są!!). Oczywiście, wyruszyłam na ich poszukiwania licząc na to, że któraś przysiądzie na ścieżce lub na suchym badylu. I tak pochylona, ze wzrokiem utkwionym w ziemię, wypatrzyłam kolejnego przetacznika. A ważki? Te nie kwapiły się do odpoczynku, ale i tak co nieco sfotografowałam. O tym będzie jednak (może) następnym razem.

Przetacznik wiosenny (Veronica Verna L.) z rodziny babkowatych

Gwiazdnica. Być może pospolita

Kiedy zaczęłam fotografować rośliny z bliska (jakieś dwa lata temu), zaChwyciłam się nimi. I oczywiście, zapragnęłam również je rozpoznawać. Żmudne były to (i dotąd bywają) poszukiwania opisów gatunków, porównywanie zdjęć, rozstrzyganie wątpliwości i niejednokrotnie przekonywanie się, że istnieje jeszcze inny, dość podobny gatunek. Moim głównym źródłem wiedzy jest Internet: Wikipedia, blogi i strony przyrodnicze. Oprócz tego dwie książeczki o roślinach łąkowych. Jedną z roślin, z którą miałam sporo kłopotu była gwiazdnica pospolita. Można zerknąć do Wikipedii i samemu odpowiedzieć sobie na pytanie czy na podstawie zamieszczonego tam zdjęcia, możliwa jest właściwa identyfikacja? Zdarza się, że zdjęcia roślin zamieszczone w Internecie bywają mylnie opisane prowadząc poszukiwaczy na manowce. Jak więc laik może być pewien, że wypatrzona lub sfotografowana przez niego roślinka (zwłaszcza mała - z nimi kłopot bywa zwykle dwukrotnie większy) należy do tego a nie innego gatunku? Po czym ma zorientować się, czy nie popełnia pomyłki?
Moje zdjęcia (tak, wiem - ciągle nie najlepsze, ale umówmy się, że rokują poprawę), które dość licznie tutaj przedstawiam, mają na celu pokazanie danej rośliny w różnych ujęciach - niech służą pomocą w rozwiewaniu botanicznych wątpliwości.
Poniższe fotografie przedstawiają najprawdopodobniej gwiazdnicę pospolitą. Nie twierdzę tego z cała stanowczością, gdyż gatunek ten mylony jest z gwiazdnicą zaniedbaną oraz możylinkiem trójnerwowym. Bardzo chciałabym umieć własnymi słowami powiedzieć czym różnią się te rośliny i identyfikować je (i wiele innych) na podstawie jednego zdjęcia, w dodatku obarczonego wadami tj.: prześwietlenie, niedoświetlenie, brak ostrości, nijakie ujęcie. Na razie więc - w ilości siła :-).

Jeśli nie jest to gwiazdnica pospolita (wydaje mi się, że wygląda ona nieco inaczej niż na zeszłorocznych zdjęciach, zwłaszcza liście) - bardzo proszę o sprostowanie w komentarzu.
  

Gwiazdnica pospolita (Stellaria media (L.) Vill.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Jest gatunkiem kosmopolitycznym - występuje w stanie dzikim na całym niemal świecie.

Zaczarowany Las

Odkryłam las. Niedaleko, tuż za niewielkim polem przy drodze. Zaczarowany, zielony, cichy las liściasty, w którym rosną gwiazdnice, jasnoty, glistniki, przytulie i wiele innych roślin, a także... żółty tulipan.
Już czas, by zacząć zbierać i zachowywać w pamięci miejsca, które są mi bliskie. Zdałam sobie z tego sprawę właśnie tam, mimo iż ten niewielki skrawek lasu prawdopodobnie przetrwa jeszcze długo. Kryje on w sobie pewną tajemnicę - wielką fortyfikację z dawnych czasów... Jednak inne miejsca - moje łąki i Mój Las za miastem są zagrożone unicestwieniem, a przynajmniej nieodwracalnymi zmianami. Zacznę od tego lasu, choć dopiero go znalazłam.
Żałuję, że nie potrafię pokazać go piękniej i lepszym sprzętem, ale te zdjęcia muszą wystarczyć, by uruchomić katalog wspomnień i wrażeń. Ciągle ćwiczę, więc jest szansa na ładniejsze zdjęcia :-).
A teraz chodźmy już do Zaczarowanego Lasu!

Pochylająca się nad ścieżką gałązka jest miejscem schadzek okolicznych much

Las znajduje się tuż za polem przy drodze. W ubiegłym roku przychodziłam na tę ścieżkę, ale jakoś nie przestąpiłam progu tego lasu... Może nie byłam gotowa?

Mniszek pospolity zwany dmuchawcem

Na trawnikach jeszcze trwa wiosenna sielanka. Kosiarze nie ocknęli się dotąd z zimowego letargu, dzięki czemu skwery, pobocza dróg i trawniki są pasCudnie zachwaszczone. Czego tam nie ma pośród źdźbeł zielonej trawy? Przetaczniki, gwiazdnice, jasnoty, szczaw, kurdybanki i wiele innych roślin. Królują jednak mniszki, zwane też mleczami - najpierw żółte kwiaty, całe ich mnóstwo, później zaś białe bańki dmuchawców. Mniszek pospolity (lekarski) szczególnie upodobał sobie przydroża i miejskie trawniki stając się "uciążliwym chwastem". Czy jego dobra kondycja i plenność w tych miejscach nie dowodzi czegoś? Otóż mniszek pospolity posiada właściwość wchłaniania metali ciężkich, takich jak cynk, chrom, ołów czy kobalt. Zatem jest naszym sprzymierzeńcem oczyszczającym powietrze ze spalin - doceńmy go, zwłaszcza, że i on ma swój urok.

Kwitnące mniszki pokazałam TUTAJ.

Mniszek pospolity, mniszek lekarski (Taraxacum officinale F. H. Wigg.) to wieloletnia roślina z rodziny astrowatych  [22 kwietnia]

Starzec zwyczajny - czar przekwitania

Starzec zwyczajny, ta niepozorna i niezbyt urodziwa (na pierwszy rzut oka) roślina kwitnie niemal przez cały rok, stale wydając nowe kwiaty. Jednak te, które zakwitły jako pierwsze i zostały zapylone, zmieniają się w białe włochate kuleczki - nawet wiosną. Na niektórych koszyczkach można jeszcze rozpoznać pojedyncze kwiaty rurkowe, choć raczej są to już niełupki (rodzaj owoców roślin z rodziny astrowatych). Za chwilę pofruną gdzieś z wiatrem, by w nowym miejscu rozpocząć własne życie.

Starzec zwyczajny (Senecio vulgaris) z rodziny astrowatych - przekwitłe kwiaty rurkowe