4 maja 2014

Lądzień czerwonatka - wielkie roztocze


Nikt mi nie powie, że owady nie mają dobrego wzroku lub innego zmysłu pozwalającego im wyczuwać czyjąś obecność. Oto z odległości co najmniej jednego metra zauważyłam czerwoną kropeczkę na środku zielonego liścia - nieruchomą. O, to ten malutki pajęczak (za to duże roztocze)! - pomyślałam i kucnęłam nieopodal z zamiarem przeprowadzenia sesji fotograficznej. Zdążyłam zrobić pierwsze zdjęcie, gdy kropeczce "wyrosły" czułki i zaczęła się dość żwawo poruszać... W ten oto sposób mogłam pstryknąć go niemal ze wszystkich stron. Oto maleńki lądzień czerwonatka, ze względu na pokrywające jego ciało delikatne włoski, zwany aksamitką.
W rzeczywistości jest znacznie mniejszy niż tutaj się wydaje. Ot, kleksik wielkości łebka szpilki.

Lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum), zwany aksamitką - pajęczak należy do podgromady roztocze (Acari) ma 3-4 mm długości  (fot. 27 kwietnia)
Lądzień czerwonatka, aksamitka (Trombidium holosericeum) jest jednym z największych roztoczy w północnych strefach umiarkowanych, pospolity w większej części Europy.
Lądzień czerwonatka, aksamitka (Trombidium holosericeum) - miękkie, jaskrawoczerwone ciało jest pokryte drobnymi włoskami, nadającymi mu aksamitny wygląd. Jasnoczerwony kolor jest wynikiem obecności karotenoidów.
Lądzień czerwonatka, aksamitka (Trombidium holosericeum) - osobniki dorosłe są aktywnymi drapieżnikami. Żyją swobodnie, często wędrują w poszukiwaniu pożywienia: małych zwierząt, jaj i larw owadów, a także ptasich odchodów. 
Lądzień czerwonatka, aksamitka (Trombidium holosericeum) -jego siedliskami są: pola, łąki, ogrody, lasy liściaste i mieszane.
Lądzień czerwonatka, aksamitka (Trombidium holosericeum) - pojawia się tylko na kilka(naście) dni w roku, wiosną, gdy słońce zaczyna ogrzewać ziemię, a temperatura oscyluje wokół 20 stopni C.
Lądzień czerwonatka, aksamitka (Trombidium holosericeum) - nie kąsa, nie niszczy upraw, trzyma się z dala od ludzi i zwierząt domowych. Jego jedyną bronią jest czerwony barwnik (nie da się go usunąć)
Lądzień czerwonatka, aksamitka (Trombidium holosericeum) - w ciągu roku pojawiają się dwa pokolenia - pierwsze wiosną, a drugie późnym latem. Cykl rozrodu jest dostosowany do biologii jego ofiar.




--------------------------


Lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum) zwany aksamitką należy do gromady pajęczaków, podgromady roztocze (Acari), nadrząd Acariformes, rząd kleszcze, rodzina  lądzieniowate (Trombidiidae), rodzaj lądzień (Trombidium).
Specyficzny epitet pochodzi od starożytnego greckiego holo "całość" i seric-"jedwabisty".
   
Gatunek ten jest jednym z największych roztoczy w północnych strefach umiarkowanych, pospolity w większej części Europy.
Długość jego ciała wynosi około 3-4 mm. Miękkie, jaskrawoczerwone ciało pokryte drobnymi włoskami, nadając mu aksamitny wygląd. Jego jasnoczerwony kolor jest wynikiem obecności karotenoidów, stanowi ostrzeżenie dla  ewentualnych drapieżników o toksyczności roztocza. Prawie nic nie wiadomo na temat owych toksycznych substancji, które prawdopodobnie zawarte są w powłoce zewnętrznej tego pajęczaka. Trombidium holosericeum pojawia się tylko na kilka(naście) dni w roku - na wiosnę, gdy słońce zaczyna ogrzewać ziemię, a temperatura oscyluje wokół 20 stopni. Później traci energię i z powrotem zapada w letarg, który trwa przez resztę roku.

Występowanie - pola, łąki, lasy liściaste i mieszane, ogródki działkowe. Często larwy pojawiają się masowo w okresie żniw.

Osobniki dorosłe są aktywnymi drapieżnikami. Żyją swobodnie, często wędrują w poszukiwaniu pożywienia: małych zwierząt, jaj i larw owadów, a także ptasich odchodów. Z tego choćby powodu łatwiej jest znaleźć je na zewnątrz niż wewnątrz budynków.

Jaja składane są w górnej warstwie gleby. 
Maleńkie larwy przyczepiają się do ciała gospodarza (owada, np. konika polnego, ważki, pająka i in.), Pasożytowanie (wysysanie płynów ustrojowych) na gospodarzu nie powoduje poważnych szkód. Larwy są widoczne jako małe czerwone kuleczki przyczepione do ciała owada. Następnie larwy przeobrażają się w wolno żyjące nimfy, przypominające postać imago. Sześcionogie nimfy są drapieżnikami polującymi na małe owady, a zwłaszcza na ich jaja - wykrywają je szczecinkami czuciowymi. Przeobrażenie w imago poprzedzają 2-3 linienia.

To małe roztocze jest (podobno) całkowicie nieszkodliwe. Nie trzyma się psów ani kotów, woli trzymać się z dala od ludzi, a nawet jeśli zobaczymy go na liściach swoich roślin, możemy być pewni, że ich nie uszkodzą. Lądzień czerwonatka nie gryzie, nie niszczy i nie hałasuje, jednak... brudzi. Jeśli zostanie zgnieciony, wówczas wypuszcza czerwoną substancję, niebędącą krwią, lecz zawierającą hemolimfy - kolorowe barwniki z grupy karotenoidów. To jego jedyna broń do obrony przed drapieżnikami i wrogami, takie ostrzeżenie:. "Nie zabijaj mnie, bo popamiętasz". Otóż, ów barwnik jest nie do usunięcia.                                  (źródło)


Dodane 17 maja 2015
Wpis o lądzieniu czerwonatce cieszy się ostatnio sporym powodzeniem. Dorzucam więc tegoroczne zdjęcia roztocza. Jednego osobnika wypatrzyłam pośród mchu - maszerował z niewiarygodną prędkością. Pamiętam też, że dwukrotnie spotkałam (być może tego samego osobnika) na pniu pewnego jesionu - interesował mnie wówczas pień drzewa, czerwonatkę "odkryłam" dopiero w domu oglądając zdjęcia na kompuerze.


Lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum) - fot. 17 marca
Lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum) - fot. 17 marca
Lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum) - fot. 9 marca


**************


Informacje o roztoczach


Ocenia się, że na Ziemi żyje obecnie około miliona gatunków roztoczy. Oznacza to, że są drugą, po owadach, pod względem liczebności gatunków, grupą zwierząt na Ziemi. Tymczasem nauce znanych jest do tej pory jedynie 40 tys. gatunków roztoczy. Słaba znajomość ich różnorodności wynika z faktu, iż jako zwierzęta bardzo małe były pomijane w badaniach.
W Polsce do II wojny światowej były opisane jedynie mechowce (Oribatida). Dopiero w latach pięćdziesiątych rozwinięto badania nad pasożytniczymi roztoczami zwierząt, nad roztoczami wodnymi, glebowymi i żyjącymi na roślinach oraz w produktach przechowalnianych. Do lepszego ich poznania przyczyniły się nowe metody badawcze, zwłaszcza elektronowy mikroskop skaningowy.
Zwierzęta te występują praktycznie wszędzie. Zamieszkują środowiska wodne i lądowe. Znajdowane są w morzach, jeziorach, glebie, na roślinach, zwierzętach i wewnątrz nich. W morzach występują nawet na głębokości 4 tysięcy metrów, a w górach na wysokościach dochodzących nawet do 5 tys. m. Towarzyszą również człowiekowi, zarówno jako sprzymierzeńcy, jak i wrogowie. Mają ogromne znaczenie w epidemiologii (pasożyty i przenosiciele chorób) oraz gospodarce (szkodniki roślin i produktów żywnościowych).
Odgrywają pozytywną rolę w procesach glebotwórczych i używane są do walki biologicznej ze szkodnikami roślin uprawnych. Mogą być także wykorzystywane do oceny stanu środowiska, jako bioindykatory, czyli żywe wskaźniki zmian zachodzących w środowisku.
Odżywiają się prawie wszystkim do czego mogą dotrzeć. Polują więc na inne roztocza, skoczogonki i owady, wypijają soki roślinne np. przędziorki i szpeciele, krew zwierzęcą i ludzką np. kleszcze i obrzeżki, inne natomiast (mechowce) - jedzą martwe resztki organiczne pozostające w glebie, oraz wszystko co znajdą w magazynach. Inne szkodniki magazynowe - m.in. rozkruszki, zanieczyszczają mąki, kasze, zioła, przyprawy, czekolady, a nawet… wino i piwo.

Z miejsca na miejsce roztocze często przenoszą się drogą forezji, czyli wykorzystując owady, ptaki i ssaki jako środki transportu. Pasożytując na kręgowcach i bezkręgowcach pełnią rolę regulacyjną w ich populacjach. Przenoszą chorobotwórcze pierwotniaki, a także choroby wirusowe, riketsjowe czy bakteryjne. Niektóre gatunki są przyczyną zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu, boreliozę, gorączki plamiste. Roztocza kurzowe są jednym z głównych czynników powodujących alergie.

Całe ciało roztoczy może mierzyć od 80 mikronów do 3 cm (u niektórych kleszczy) i pokryte jest pancerzem, tarczkami lub też jest workowate (np. u „miękkoskórych” rozkruszków). Ich aparaty gębowe są różnie przystosowane do pobierania pokarmu i mogą być szczypcowate (u drapieżnych służą do chwytania zdobyczy), sztyletowate (do nakłuwania roślin i zwierząt ) lub haczykowate (czepne u kleszczy). Tak zwane nogogłaszczki, znajdujące się na głowie, są podobne do odnóży krocznych, ale mogą pełnić funkcje zmysłowe i chwytne.
Roztocze są rozdzielnopłciowe i z reguły zauważalny jest u nich dymorfizm płciowy, czyli można na podstawie wyglądu odróżnić samca od samicy.
Zapłodnienie jest wewnętrzne. Są jajorodne, jajożyworodne lub żyworodne. Częsta jest również partenogeneza, czyli rozmnażanie się samicy bez udziału samca. Roztocze żyją w zależności od gatunku od kilku tygodni do kilku lat (obrzeżki i kleszcze).                                                      (źródło)


 29020

lądzień czerwonatka opis zdjęcia, aksamitka pajęczak roztocze,  Trombidium holosericeum opis zdjęcia, lądzień czerwony pajączek, malutki czerwony pajączek zdjęcia, czerwony malutki pajączek opis, lądzień czerwonatka chwile zachwycone


13 komentarzy:

  1. a different red bug.Congratulations.

    OdpowiedzUsuń
  2. Moje ulubione stworzenie

    OdpowiedzUsuń
  3. Bayer Garden - Decis, okazał się skuteczny w walce z plagą tego robaczka na balkonie;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Przypuszczam, że na balkonie są kwiatki. Teraz i one będą potrzebować chemicznej ochrony, bo naturalna została zlikwidowana ;-]

      Usuń
  4. Ja takie robaki znalazłem 4 w tym roku i wszystkie zabiłem.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. I po co? Przecież dla człowieka są zupełnie nieszkodliwe.

      Usuń
  5. bardzo sympatyczne robaczki,nie kąsają nie niszczą roślin można nawet je na rękę zabrać i nie robią krzywdy,nie zalecam niszczenia bo zostaje niezmywalna czerwona plama.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Są wręcz bardzo pożyteczne, np. w szklarniach. Nigdy bym go nie uśmierciła :-)

      Usuń
  6. Wspaniale nam opowiadasz o najbliższej przyrodzie. Gratuluję :)))

    OdpowiedzUsuń